Íŕ÷ŕëî

  

 

REVUO "ESPERANTA FAJRERO"

n-ro 3/2010

julio - septembro

jaro XXV

aperas kvarfoje jare

 

Organo de la Asocio de la nevidantaj esperantistoj en Bulgario /ANEB/

  Respondeca redaktoro: Danĉo Danĉev, bulv. Marica 6, BG-4002 Plovdiv tel./032/ 64 95 46; 0899 28 48 00

Redakta komitato: Vladimir Ĵelev, Dimo Dimov, Radka Stojanova

Eldonantoj:

Asocio de la nevidantaj e-istoj en Bulgario /ANEB/,
str. Landos 24-2-2, BG-4006 Plovdiv

Nacia biblioteko de la bl-loj “L.Braille”,
pl. Slavejkov 2-2, BG-1000 Sofio

Asocio de la bl-loj en Bulgario /ABB/,
str. Najĉo Canov 172, BG-1309 Sofio

La revuo aperas en du versioj: brajla kaj sur KD
Ĝi estas presata en la brajla presejo de ABB.
La sonregistraĵo estas farata en la sonstudio de fondaĵo “Artforum 01”
La revuo estas legebla ankaŭ en la reto ĉe www.sotirof.dir.bg

Lingva prizorganto kaj komputila pretigo: Fani Mihajlova
Pretigo por brajla presado: Keranka Miluŝeva kaj Ivan Dobrovolov

Enhavo:
p... Esperanto-vivo: Raporto pri la agado de ANEB
p... “ “ 76-a IKBE – impresoj kaj pensoj
p... “ “ 62-a IFEF-kongreso en Sofio
p...El la vivo de la nevidantoj: Hobbys klubo
p... “ “ “ “ “ Vojagxanto-esperantisto Tsukuru Harada ankaux en Bulgario
p...LAK: Malespera koro /V. Erosxenko/
p... “ EKRA festis sian 20-an datrevenon
p...Lingvaj demandoj: Akuzativo post “kiel”, “krom”, “anstataux”
p...Ekkonu nian landon kaj popolon: Monahxejo “Sankta Martiro Georgo Ikonpentristo”
p...Interesajxoj: Princo Harry elspezis milojn da pundoj por cxampano

Esperanto – vivo

RAPORTO
pri la agado de ANEB en la periodo 27.06.2009 – 26.06.2010

     Karaj gesamideanoj, En nia agado cxiam nin gvidas la decidoj de la jarkunvenoj kaj la taskoj, kiuj estas en nia jara agadplano. Nia agado dum la pasinta jaro pasis sub la signo de la la jubilea 100-a datreveno de la naskigxo de d-ro Zamenhof. Cxiuj grupoj festis gxin en konvena maniero. En la kadro de la celebradoj estis prezentita la kompakta disko kun kantoj en Esperanto en plenumo de Elena Nikolaeva kaj Nadejxda Stojneva, preparita de fondajxo “Kunpartopreno” en kunlaboro kun ni. En Sofio ni celebris la datrevenon kune kun BEA. La KD-n tie prezentis K. Milusheva. En Varna okazis komuna oficiala prezento de la disko kun fondajxo“Kunpartopreno”. En Razgrad la datrevenon oni celebris kune kun la Esperanto domo de kulturo kaj la diskon prezentis Radka Stojanova. En Plovdiv okazis tuturba solenajxo, kiun partoprenis la vicprezidanto de BEA ingx. B. Leonov, kiu enmanigis al Dancxo Dancxev atestilon de “Honora membro” de BEA. La KD-n prezentis Vl. Jxelev. Al la menciita jubileo estis dedicxita ankaux la nia tradicia Nacia renkontigxo en Varna. Ni organizis ankaux literaturan konkurson, sed gxi evidentigxis ne tre alloga kaj la intereso estis malforta. Kiel sciate nia Asocio estas kolektiva membro de ABB kaj niaj kontaktoj kun la asocio kaj gxiaj filioj estas aktivaj. Gxi estas kolektiva membro ankaux de Legejo “L. Braille” kaj niaj kontaktoj kun gxi tradicie estas fruktodonaj. Ni kunlaboras ankaux kun BEA kiom tio dependas de ni.

Pri la kursoj

 Pasinjare ni organizis kurson por komencantoj en la lernejo por infanoj kun difektita vidpovo en Varna sub la gvido de Dobrinka Bodicxeva. Kvar infanoj de la superaj klasoj finis gxin kun relative bonaj rezultoj, sed bedauxrinde mankas kondicxoj, en kiuj ili povus plu okupigxi pri la lingvo, uzi gxin kaj tio gxis alta grado malbonigas la rezultojn. En Razgrad funkcias parolanta rondo gvidata de R. Stojanova. En Varna laux la programo de la Rekapabliga centro por socia integrigxo estis organizita kurso por progresintoj gvidata de Boris Bodicxev. Estas ebleco cxi-jare organizi kurson por komencantoj en Gorna Orjahovica, kiun gvidos Marinka Marinova.

Pri la revuoj

  Dank’ al niaj kuneldonantoj – ABB kaj Legejo “L. Braille”, al la laboro de Fani Mihajlova kaj Keranka Milusxeva revuo “Esperanta fajrero” aperas regule. La eksperimento, kiun ni faris fondante redakcian komitaton, donis bonan rezulton. En 2009 la revuo aperis en jena eldonkvanto: 69 brajlaj ekzempleroj kaj 10 ekzempleroj en auxdversio; en 2010 gxi estas respektive 63 kaj 9 ekzempleroj. Por la pasinta jaro ni sukcesis certigi rimedojn de la Nacia konsumkooperativo de la blinduloj por la auxdversio, sed por la kuranta jaro tiu cxi problemo ankoraux ne estas solvita. Dancxo Dancxev havas la taskon certigi por la dezirantoj alilandajn Esperantajn brajlajn revuojn. Dank’ al Rob Moerbeek ni ricevas sonregistrajxojn de revuo “Esperanto”, gazeto “Heroldo de Esperanto” kaj “Internacia pedagogia revuo”. Ni ricevas sonregistrajxojn ankaux de “Auxroro” kaj “Tempo”. La surdskigo de “Esperanta fajrero” denove estigxis problemo. Ni ne plu povas kalkuli je la helpo de Libertaria Mladenova, sed alian leganton ni ankoraux ne povas trovi. Pro la sama kauxzo ni ne povis sonregistri la planitan libron.

 

Financa agado

Ni devas klare diri, ke nuntempe sen konstantaj financaj rimedoj kia ajn efektiva laboro estas neebla. Ankaux nun niaj konstantaj fontoj de rimedoj estas la membrokotizo kaj la abonkotizoj. Pasintjare ni havis reale 64 membrojn, la kolektita membrokotizo estis 142 lv., la abonkotizoj – 146 lv. El eksterlando venis donace nur kvin euxroj por la revuo.Por kovri la elspezojn ni utiligas nian malgrandan rezervon, sed ankaux gxi jam estas elcxerpigxanta. Plenan bildon pri la financa stato de la Asocio vi ricevos de la financa raporto. Se ni ne sukcesos certigi la bezonatajn rimedojn, povas esti, ke nia agado en proksima estonto kolapsos. Unualoke ni devas certigi monrimedojn por administraj/kontistaj servoj kaj por aperigo de la revuo, sume cx. 500 lv.

 

Pri la agado de la Estraro

Dum la periodo, pri kiu ni raportas, okazis nur du kunsidoj, sed la problemojn ni solvadis kontaktante unu la alian persone aux per telefono. Dank’ al la klopodoj de Keranka Milusxeva la Legejo “L.Braille” presis brajle la statuton de ANEB. Estis jam tempo, ecx se nur morale, rekompenci la agadon de homoj, kiuj aktive kontribuas al la progreso de la E-movado inter la nevidantoj. Tiucele la Estraro akceptis Regularon pri la premioj atribuante du premiojn – Honora diplomo por ANEB-membroj kaj nemembroj kaj Honora membro por ANEB-membroj. Hodiaux ni konigos al vi la regularon.  Cxiu el la estraranoj laboris laux siaj ebloj kaj cxiujn decidojn ni akceptis kun komuna konsento.
         Ni proponas, ke ni akceptu kiel decidojn de la kunveno la taskojn de la jarplano kaj viajn proponojn. Jen la bildo pri nia agado kaj pri la dekunua jaro de la ekzisto de nia Asocio. Ni strecxu niajn komunajn fortojn por krei bonajn kondicxojn por gxia plua sukcesa agado.

 76-A IKBE – IMPRESOJ KAJ PENSOJ

  Ni, mi kaj mia amiko Spas Karafezov, alvenis en Vienon vendrede, je la 9-a de julio, cxar ni ne trovis aviadilbiletojn por la 10-a de julio. Samideanino Veronika Haupt kaj sxia simpatia filino Inge afable renkontis nin kaj helpis atingi la hotelon. Dum la tuta kongreso Veronika estis plenanime cxio, cxiam kaj cxie, koncize la “animo de la kongreso”.

  La hotelo estas fakte du konstruajxoj, malnova kaj nova, ligitaj en komplika sistemo de etagxoj, liftoj, cxambroj, sen klimatiziloj kaj fridujoj. Tio kauxzis problemojn al multaj blinduloj dum la tuta kongreso.

        La oficiala parto de la intrekona vespero finigxis post kelkaj koncizaj informoj.
  La 11-an de julio en la granda salono de la hotelo okazis la oficiala malfermo de la kongreso. Reprezentantoj de la auxstriaj organizajxoj de la blinduloj kaj de Esperanto-organizajxoj salutis la kongreson. Estis tralegita salutletero de la prezidanto de UEA. Estis elektita kongresa estraro: prezidanto Veronika Haupt, vicprezidantoj Theodor Speckman kaj Harald Rader, sekretarioj Natalia Kasimova kaj Walter Wagner. Sekvis oficiala raporto de la prezidanto de LIBE Arvo Karvinen.

       Ni ne povas diri, ke la kongresa programo estis ricxa: nur du prelegoj - de Henriete Etzemberg pri Haydn kun muzikaj ilustrajxoj kaj de Tanabe Kunio pri la hundo-gvidanto, en kiu li emocie rakontis pri sia hundo-gvidanto Majki. A. Masenko prezentis koncizan informon pri novefondita internacia retklubo en Rusio, en kiu estas Esperanto-fako “Ventrilo”.

    La kultura programo ankaux estis suficxe modesta – la tradiciaj duontaga kaj tuttaga ekskursoj. En la Intrenacia Esperanto-muzeo ni povis auxdi la lingvon Volapuko. Kiel cxiam plej emocia estis la internacia vespero.
Okazis tri kunsidoj de LIBE-estraro. La tagordo de LIBE-Asembleo estis la tradicia: estis akceptitaj raporto de la estraro, financa raporto, landaj raportoj. Estis aprobitaj bugxeto-2010 kaj agadplano por la jaroj 2011/2012. Estis pridiskutita ankaux “Esperanta ligilo”. Versxajne la sekva IKBE okazos en Cxehxio.
       La adiauxa vespero okazis en tradicia restoracio sub la cxielo. Por atingi la restoracion ni devis traveturi pli ol 50 kilometrojn sxangxante la transportilojn. Estis ankaux aventuro – ni, grupeto de 13 personoj, perdigxis kaj longe staris sub la forta viena suno gxis oni trovis nin. En la restoracio la etoso estis tre agrabla kaj gaja. Ni gustumis bonkvalitajn auxstrajn blankan kaj rugxan vinojn. Sed anstataux tri multaj el ni ricevis du trinkajxojn – la servistoj “sxparis” unu trinkajxon. Konklude – en 76-a IKBE partoprenis 50 personoj el 13 landoj, pli multaj el Orienta Euxropo. Unuvorte – tre modesta kongreso. Ni elkore dankas al la gesamideanoj Veronika kaj sxia filino, al Henriete kaj sxia filino, al Rader kaj lia estimata edzino, al Wagner kaj al cxiuj aliaj, kiuj sindone kaj afable klopodis por ke nia restado en Vieno estu agrabla kaj utila. Ankorauxfoje koran dankon! IKBE akceptis rezolucion, kiun ni publikigos en iu sekva numero.

Vladimir Jxelev

62-A IFEF-KONGRESO EN SOFIO

        De la 8-a gxis la 15-a de majo nia cxefurbo gastigis la 62-an Internacian kongreson de la Internacia Federacio de Esperantistoj - Fervojistoj /IFEF/. Gxin partoprenis 136 personoj el 16 landoj.
     La kongreso estis solene malfermita en la salono de la Centra stacidomo. La prezidanto de LKK Petja Aleksandrova bonvenigis la kongresanojn kaj emfazis, ke Bulgario jam kvaran fojon estas gastiganto de IFEF-kongreso. Malferman paroladon faris la prezidanto de IFEF Romano Bolognese kaj emfazis la gravan rolon de la bulgaraj esperantistoj – fervojistoj en IFEF kaj la E-movado gxenerale. Estis tralegita mesagxo de la gxenerala direktoro de kompanio “Fervoja infrastrukturo” Milcxo Lambrev. La prezidanto de BEA Petar Todorov ankaux salutis la kongreson. En la nomo de la Federacio por artismaj kaj intelektaj kapabloj de la fervojistoj la kongreson salutis ties prezidanto Veselka Kamburova. La gxenerala sekretario de IFEF J. Tomasxek tralegis salutleteron de la estraro de UEA. En la nomo de Esperanta Civito la kongreson salutis Ljubomir Trifoncxovski, vickonsulo pri kulturo kaj informado. Li substrekis, ke per sia terminologia aktivado IFEF grave kontribuis al la Esperanta kulturo. Li transdonis bondezirojn de la dojeno de Bulgara Esperanto-teatro Belka Beleva, kiu rememorigis, ke BET prezentis spektaklojn en ses IFEF-kongresoj. Sekvis salutoj de reprezentantoj de naciaj organizajxoj. Nome de ANEB salutis la kongreson Radka Stojanova kaj sxia filino Kalinka Racxeva plenumis bulgarajn popolajn kantojn en Esperanto.       La kongresaj prelegoj pritraktis variajn fakajn problemojn. Angel Maglov kaj Toncxo Valev prezentis interesajn prelegojn pri la rekonstruo kaj modernigo de la bulgaraj fervojoj. La kultura programo ankaux estis ricxa kaj varia. G. Litov prezentis ekspozicion de interesaj esperantajxoj. Dum la duontaga ekskurso la kongresanoj vizitis interesajn historiajn kaj kulturajn objektojn en nia cxefirbo. Tuttaga ekskurso al Vraca kaj gxiaj cxirkauxajxoj montris al la kongresanoj la historian muzeon, la turisman komplekson “Ledenika” kaj la samnoman groton, la montan pasejon “Vratcata”.
      La 63-a kongreso de IFEF okzos venontan jaron en u. Liberec (Cxehxio) kaj la 64-a – en Herzberg am Herz – Esperanto-urbo (Germanio).

Radka Stojanova

El la vivo de la nevidantoj    

HOBBYS – KLUBO EN DOBRICX

Nia unuigxo estas fondita en la jaro 2000 kiel neregistara organizajxo. Nuntempe en gxi membras 158 personoj, plejparte tiuj estas homoj kun difektoj kaj la ceteraj – niaj amikoj kaj subtenantoj. Cxefcelo de la organizajxo estas labori por la firmigxo de la homoj kun difektoj kiel egalrajtaj membroj de la socio kaj stimuli la disvolvigxon de la kreaj kaj laboraj kapabloj de la blinduloj kaj malfortevidantoj. Niaj specifaj celoj estas:

  1. Inetgrigxo de la homoj kun difektoj en la socion.
  2. Defendo kontraux diskriminacio.
  3. Batalo por certigo de alirebla arkitektura medio.
  4. Egalaj rajtoj en la kampo de la klerigo kaj labormerkato.
  5. Ebligi al la handikapitoj utiligadon de sociaj servoj.
  6. Evoluo en la sfero de la literaturo, arto kaj kulturo.

Por atingi tiujn celojn la unuigxo realigas jenajn aktivecojn:

  1. Kolektado de monrimedoj per donacoj kaj membrikotizo.
  2. Administrado de monrimedoj disponigitaj de la sxtato, de la komunumo, de bulgaraj kaj internaciaj organizajxoj.
  3. Administrado de la propra havajxo.
  4. Eldonado de informmaterialoj, literaturo, publikajxoj.
  5. Popularigo de la agado de la unuigxo per ellaboro de auxtoraj materialoj.
  6. Ellaboro kaj realigado de projektoj kaj programoj direktitaj al stimulado de la disvolvigxo de la kreaj talentoj kaj kapabloj de niaj membroj.
  7. Organizado kaj realigado de kunaj iniciatoj kun la sxtataj kaj lokaj  auxtoritataj organoj.
  8. Disponigado de socialaj servoj.
  9. Organizado, okazigo kaj partopreno en konferencoj, simpozioj, kursoj kaj aliaj koncerne al la homoj kun difektoj.

   Realigante siajn celojn la organizajxo ellaboris kaj efektivigis 16 projektojn. En la pasintaj jaroj la organizajxo gajnis pozicion de grava faktoro en la civitana socio. La estraro konstante faras proponojn al la sxtataj kaj lokaj gvidorganoj celante plibonigon de la vivo de la handikapitoj kaj tiel plenvaloran integrigxon en la socion.
          Cxiun mardon estas organizataj lauxtemaj renkontigxoj, en kiuj laux nia invito gastas elstaraj personoj, reprezentantoj de arto, literaturo kaj kulturo. Gxis nun la klubejon vizitis pli ol 200 personoj, inter kiuj aktivaj esperantistoj. Ili rakontis al ni pri la internacia lingvo Esperanto, pri gxia auxtoro Zamenhof kaj pri la aplikado de la lingvo en diversaj sferoj de la vivo. Nia organizajxo deziras starigi kontaktojn kun partneraj organizajxoj en la lando kaj eksterlande.
                   Nia klubejo funkcias cxiutage de la 8,30 h. gxis la 17 h. escepte de la ripoztagoj.

Adreso kaj telefonoj por kontakto:
Klubo Hobbys
ul. Ljuben Karavelov 55
9300 Dobricx
Bulgario
tel. 00359 58 62 22 28
posxtelefono: +359 888 55 86 13 – Ivan Todorov, prezidanto

Ivan Todorov

 

VOJAGXANTO – ESPERANTISTO TSUKURU HARADA ANKAUX EN BULGARIO

Tri bulgaraj televidkompanioj du tagojn elsendadis la novajxon pri la mondfama japana vojagxanto-esperantisto. Du el ili en tiu tempo elsendadis ankaux la intervuojn kun li. Sep  retligiloj prezentis tekstojn en bulgara lingvo pri li, ankaux fotojn en kiuj Harada – san estis vestita en somera kimono. Ankoraux 5 revuoj, ankaux 4 retpagxaroj pretas publikigi esperantajn kaj bulgarlingvajn tekstojn kaj fotojn pri la neimageble interesa eksterlanda strangulo. Eble en la lastaj kelkaj jardekoj neniu faris tiom fortegan reklamon de Esperanto en Bulgario kiom tion faris nia gasto el la lando de levigxanta suno, nature, ankaux per la helpo de la amaskomunikiloj, precipe dank’ al la fervoraj kaj spertaj organizantoj de la renkontigxoj kun la miriga vojagxanto.

Kvar kontinentoj kaj 24 sxtatoj – jen la gxisnuna vojagxbilanco de Tsukuru. Malgraux siaj du suficxe pezaj handikapoj – neuxrologia (epilepsio) kaj vidpova, la nelacigebla vojagxanto per Esperanto iras tra la mondo kantanta, ridanta  kaj sxercanta pri la aliaj, ankaux ofte pri si mem. Liaj preskaux cxiujaraj vojagxoj estas por Tsukuru Harada efektiva medikamento kontraux la epilepsio, kiun li akiris kiel rezulto de sia tro komplika nasko.En iuj landoj la vizitoj de la vojagxema japano estas kelkfojaj kaj longdauxraj. Ekzemple, Brazilon Tsukuru vizitas dufojojn, cxiu lia vizito tie dauxras preskaux du monatojn. La ambaux fojojn, malavara gastiganto de la verda maltrankvila japano estis la emocia cxarma brazilanino Karesema.  Post siaj brazilaj ekskursoj la bilingva Tsukuru mem deklaras solene kaj altvocxe, ke jam li estas duonbrazilano. Ne estas vizititaj gxis nun de Tsukuru nur Afriko kaj Antarkto, sur la lasta kontinento sxajne neniu ankoraux komencis instrui esperanton al pingvinoj – nia japana amiko scias krom sian japanan, nur esperanton...

La epilepsio estas nenia serioza barego por la turismaj impetoj de esperantlingva vojagxanto. Eble iuj el nia tre simpatia auxditorio estus kontentaj ekscii, ke mondaj famuloj ankaux suferis epilepsion: la antikva kuracisto Hipokrato, la militestroj Aleksandro la Granda, Julio Cezaro, Napoleono Bonaparto,  la verkistoj Moliero, Gustave Flaubert, Fjodor Dostojevskij, la nedelanda pentristo Vincent van Gogh k.a.kaj cxiuj ili, malgraux sia malsano, estis neimageblaj supertalentuloj en siaj agadkampoj.

La vojagxoj de la mirinda turisto estas realigeblaj dank’ al la mondkonata gastigemo de la geesperantistoj. La gastigantoj de Tsukuru asekuras al li cxie kaj cxiam senpagan dormadon kaj mangxadon. La gasto – esperantisto zorgas pri siaj transportaj elspezoj. Tsukuru Harada ne nur gastas, li ankaux gastigas siajn gastigintojn, liaj gastoj estas geedzaj esperantoparoj el Germanio, Auxstralio k. a.

Krom Tsukuru Harada, la bone informitaj legantoj tuj rememoros ankoraux almenaux du mondfamajn vojagxantojn – esperantistojn, tute blindajn: la ruson Vasilij Erosxenko, kun suficxe ukrainforma familinomo (lia patro estas ukraino), kiu uzis kelkajn orientaziajn kaj kelkajn okcidenteuxropajn lingvojn, kaj la tre temperamentan belgon Joze Starck, kiu vizitis Bulgarion kvarfoje, cxiam sen akompananto . La ambaux verdkoloraj turistoj ankaux vizitis diversajn landojn kaj kelkajn kontinentojn,  cxie propagandante esperanton inter la blinduloj kaj viduloj. Interalie, Vasilij Erosxenko vizitis 2 kontinentojn – Europon kaj Azion, Jose Starck - –la samajn du kontinentojn, plus Afrikon. Sed sxajne absoluta cxampionego devus esti la poliglota hispano Pedro Zurita, uzanta 10 fremdajn lingvojn, ankaux totale senvidpova, vizitinta pli ol 90 sxtatojn, situantajn sur kvin kontinentoj. Same kiel lia japana samideano, admirinda Pedro ankaux ne vizitis la senblindulan pingvinan kontinenton, sxajne pro tute alia kialo. Sed la plimulto el la vojagxoj de Pedro Zurita, unue - ne estis privataj, kaj due – ne estis realigitaj dank al Esperanto. La vizitoj de la mondkonata hispano estis precipe en lia rolo de gxenerala sekretario de la Tutmonda unio de la blinduloj, posteno firme okupita tutajn 14 jarojn (1986-2000) de li. Sciinda estas ankaux  la fakto, ke antaux la disfalo de Jugoslavio, el la euxropaj landoj li vizitis cxiujn, escepte de Rumanio kaj Cipro, iujn ecx kelkfoje.  Ekzemple, en Bulgario la vojagxema asturiano, private kaj ofice,  estis kvarfoje. Pedro Zurita estas ankaux konvinkita esperantisto kaj en siaj junaj jaroj li vizitis multajn LIBE-KONGRESOJN, ankaux kelkajn blindajn esperantistojn. Li mirigis orienteuxropajn blindulojn precipe per tio, ke preskaux cxiam en siaj privataj vojagxoj li veturis sola , nature, ankaux kun sia nekredebla poligloteco.  Pedro Zurita uzas ankaux kelkajn slavajn lingvojn – rusan, serban, bulgaran, polan k. a.

La brava heroo de nia rakonto naskigxis en 1961 j. en urbo Kumamoto – shi, situanta sur insulo Kjusxju, proksime de Sudkoreo. Tsukuru finis komercan lernejon, poste kvin jarojn lernis kaj praktikis ceramikmetion en sia naskigxurbo. Nun versxajne suficxe kurioze aspektas la fakto, ke la severaj kaj zorgemaj instruistoj malpermesis al la handikapa infano pro lia epilepsio partopreni la lernejajn ekskursojn. Tamen farigxinte jam plenkreskulo, Tsukuru komencis kuragxe, sencxese  kaj precipe memstare turismi vagante tra la tuta terglobo.

Dekjara Tsukuru faris provon lerni esperanton, sed liaj gepatroj ne permesis al  li tiujn lingvajn okupojn.  Post 5 jaroj, estante jam 15-jara li eklernis denove esperanton memstare. Tsukuru partoprenis kun grupo de samlandanoj la embleman universalan kongreson en Varsovio (1987), la unua esperanta eksterlanda arangxo, vizitita de li. Tie li konatigxis kaj amikigxis kun la franco Jacques-Franki Farjon de Lagatinerie, profesia tradukisto, cxe kiu en Germanio Tsukuru logxis en 1988-1990 j. Tiu cxi amikeco kaj kunlogxado helpis al li perfektigi sian esperantlingvjn konojn. Sciate estas, ke cxiuj orientazianoj havas iomajn problemojn cxe la prononcado de kelkaj esperantaj fonemoj kiel “bo”, “lo” kaj “zo”, sed mia japana skajpamiko havas perfektan Esperanto-prononcon. Versxajne al la plialtigo de lia lingva nivelo influis ne nur liaj pluraj eksterlandaj vojagxoj okcidenten, sed ankaux la fakto, ke Faro (esperanta kromnomo de Tsukuru), sepan jaron cxiutage organizas duhorajn skajpkonferencojn kun geesperantistoj, kelkiam el la 5 kontinentoj. Cxitiuj Faro-skajpkonferencoj estas tre sxatataj kaj atendataj kun granda senpacienco de pluraj niaj samideanoj el cxiuj homlogxataj kontinentoj. La nombro de partoprenantoj en Tsukuru-skajpkonferencoj estas ordinare inter 15 gxis 30. La temoj estas plej variaj, iam la partoprenantoj simple babilas, ecx ludas je diversaj muzikiloj, kantas, deklamas poemojn.

Dank’ al cxi tiuj nome Faro-skajpkonferencoj mi mem ankaux konvinkigxis profunde, ke la eksprezidanto de UEA Renato Corsetti tute pravas, asertante antaux scienc-praktika konferenco okaze de centjarigxo de BEA (Karlovo, 2007), ke “Esperanto estas viva, ke al gxi estas granda intereso en Latina Ameriko, Afriko kaj Orientazio, ke euxropanoj lernas esperanton ordinare per la reto”. Cxe  la samaj skajpkonferencoj mi renkontis junajn esperantistojn, kies agxo varias inter dekkvin jaroj gxis tridekdu. Tie estas tute fresxaj niaj samideanoj, lernantaj Esperanton ekde 3 monatoj, ankaux kun lernostagxo de 1 kaj 2 jaroj, atingintaj jam enviinde bonan lingvan nivelon.

Kiam Tsukuru ne “cukuras”, li prizorgas siajn maljunajn kaj malsanajn gepatrojn, kunlaboras kaj helpas al 2 japanaj sonrevuoj, en Esperanto kaj en japana lingvo, kies redaktoro, eldonanto kaj ekspedanto estas japana totale blinda esperantisto Mikio Yunokawa. Por Esperanto-sonrevuo de Yunokawa san Tsukuru prenis fulme kaj tre profesie 2 intervuojn – de mi mem, ankaux de Dancxo Dancxev (redaktoro de revuo “Esperanta fajrero”). La japana gasto respondecas pri la rilatoj inter JABE kaj UEA. Kaj ankoraux scivolinda donitajxo pri nia lernema samurajo: li scipovas brajlan skribon,malgraux  ke li estas suficxe vidanta malfortevidanto. Tsukuru skribas perfekte brajle, kaj kompreneble, li legas BRAJLON per okuloj. Por lia aligxo al la grupo de brajlouzantoj cxefan rolon ludas la nevidanta samideanino Luiza La Manna, donacante al li brajlan meminstruilon. La cxarma italino estas bone konata al la pli maturaj genaracioj de blindaj geesperantistoj.

Tsukuru Harada ankaux auxtoras esperantlingvan libron “La verkaro de Jacques-Franki Farjon  de Lagatinerie”, eldonitan en Italio. La titolo de la libro klare indikas gxian enhavon. Jam estas preta la manuskripto de alia lia esperantlingva libro kaj la auxtoro intense sercxas por gxi konvenan eldonejon.

Bulgario estis la 24-a sxtato, vizitita de la nekredeble talenta japano, invitita de sia tute fresxa skajpamiko, la esperantisto – veterano Angel Sotirov (t. e. mia ne tute modesta mosxto). La aliaj bulgaraj gastigantoj de la gaja Tsukuru estis  la geesperantistoj Svoboda Damjanova, Pavlin Boevski kaj Keranka Milusheva (vic-prezidanto de ANEB), dank al kiuj Harada – san vizitis krom urbon Plovdiv, ankaux la urbojn Kazanlak, Trojan kaj Sofio.

En Bulgarion Tsukuru alvenis je la 7-a de auxgusto de Brasxov(Rumanio), kie okazis la cxijara SAT-kongreso, kune kun grupo da bulgaraj esperantistoj el urbo Kazanlak. Kazanlak, la cxefurbo de la Roza valo, estis la unua bulgara urbo vizitita de la sxercema esperantlingva turisto, granda sxatanto de la bulgara oleodona rozo kaj gxiaj produktoj. Bedauxrinde en Kazanlak la scivolema vojagxanto estis nur unu nokton kaj unu antauxtagmezon, sed li eksentis la etoson de cxitiu interesa bulgara urbo, situanta inter du montoj – Stara planina kaj Sredna gora.

En la urboj Plovdiv, Trojan kaj Sofio estis organizitaj renkontigxoj de Tsukuru Harada kun la loka esperantistaro, al kiuj la amaskomunikiloj, precipe la elektronikaj, havis grandan intereson. Gxuste pro cxi tiu granda intereso en urbo Plovdiv la renkontigxo komencigxis kun 40-minuta malfruigxo, ecx okazis vera kverelo inter la televidkompanioj, dezirantaj preni intervuojn de la mondkonata verdstela vojagxanto. La renkontigxo en Plovdiv dank’ al gxiaj organizantoj Vladimir Jxelev, Georgi Genov kaj Stefan Dancxev estis la plej multnombra kaj la plej longdauxra – proksimume 80-minuta. Gxi okazis en la Nacia blindula rekapabligcentro.  Fine de cxitiu rimarkinda renkontigxo, la kortusxita gasto el la fora  azia lando salutis la cxeestantojn per japana kanto, kantata de li mem. Post la renkontigxo Tsukuru Harada vizitis la klubejon de ANEB, kie la prezidanto de tiu organizajxo Vladimir Jxelev salutis la gaston kaj enmanigis al li specialan donacon, diskon kun emblema titolo “Unu bulgara rozo”, enhavantan bulgarajn kantojn en esperanto. En la urboj Plovdiv kaj Sofio la karega samideano vizitis kelkajn rimarkindajxojn.

Krom Rumanion kaj Bulgarion, Tsukuru vizitis ankaux Hungarion. Tie 12 tagojn  liaj afablaj gastigantoj estis la aktiva skajpanino Eva Juhasz el Budapesxto kaj esperanto- instruistino Enikox Zengox Serenghy, estrarano de Hungara esperantista asocio. De Budapesxto Tsukuru Harada komencis siajn cxijarajn euxropajn vojagxojn, en Budapesxto ili sukcese kaj fruktodone finigxis.

11 tagojn kaj 10 noktojn nia japana amiko estis en Bulgario, plukante abundajn impresojn, donante al ni cxiuj bonegan ekzemplon kiamaniere ni transiru la embarasojn kaj la obstaklojn. Tsukuru Harada ankaux estas imitinda modelo por cxiutaga skriba kaj parola praktikado de Esperanto!!!

Angel Sotirov

Literaturo, arto, kulturo

MALESPERA KORO

                                               Mi vagis sur tero,
                                               mi sercxis tra mondo,
                                               deziris mi trovi
                                               la fratojn amantajn,
                                               sed trovis aux monstrojn,
                                               aux bestojn sovagxajn,
                                               aux ruzajn simiojn,
                                               nur cxion mokantajn.

                                               Al frata salut’
                                               ili montras la dentojn,
                                               per mordo respondas
                                               manpremon de l’ frat’,
                                               respondas per kracxo
                                               la koran fratkison,
                                               la fratcxirkauxprenon
                                               per la perfidbat’.

                                               Mi sercxis amikon
                                               kun varma fratmano,
                                               kun koro varmega,
                                               fidinda entut’, sed vane!
                                               Mi trovis nur harpiedegojn
                                               kun longaj ungeg’
                                               de ruza monstr’-brut’.

                                               Kaj nun mi,
                                               mi volas ripozi
                                               profunde en kor’
                                               de l’ patrin’- ter’.
                                               Profunde dormante,
                                               mi songxos eterne
                                               pri frato-amiko,
                                               min cxie sercxanta.

                                                                           Vasilij Erosxenko

EKRA FESTIS SIAN 20-AN DATREVENON

                  Cxiun jaron laux iniciato de Esperanto-domo de kulturo “D-ro Ivan Kircxev” kaj Esperanto-societo “D-ro Zamenhof” en Razgrad okazas Esperantista Krea Renkontigxo “Abritus” /EKRA/. Cxi-jare tiu forumo, kiu donas eblecon al esperantistoj el Bulgario kaj eksterlando elmontri sian krean talenton, festis sian 20-an datrevenon.
La nunjara renkontigxo okazis de la 4-a gxis la 6-a de junio. La literaturan konkurson partoprenis 50 esperantistoj el 15 landoj. La konkursajxojn prijugxis kompetenta jxurio kun prezidanto Ljubomir Trifoncxovski. La rezultojn oni anoncis la 6-an de junio en la salono de la regiona biblioteko “Prof. Bojan Penev”. La premiitoj estas precipe eksterlandaj esperantistoj. El la bulgarajpartoprenantoj estis distingita nur R. Stojanova, kiu gajnis kuragxigan premion.
Petar Todorov, prezidanto de BEA, salutis la partoprenantojn en la renkontigxo. Ivanicxka Magxarova prezentis sian novan poezian libron “Kardo sur kasko”, eldonitan en Esperanto kaj en bulgara lingvo. La sekvan tagon okazis ekskurso. La partoprenantoj vizitis vilagxon Svesxtari, kie estas interesaj arkeologiaj trovitajxoj kaj la religian lokon Demir Baba Teke – antikva traca sanktejo, nun vizitata kaj de kristanoj, kaj de mahometanoj.

Radka Stojanova

Lingvaj demandoj

AKUZATIVO POST “KIEL”, “KROM”, “ANSTATAUX”

                   Kiam ni komparas per la rilatpronomo “kiel”, la vorto post gxi povas rilati aux al la subjekto, aux al la kompemento. Se gxi rilatas al akuzativa komplemento, ankaux gxi devas esti en akuzativo:
Ni sxatas tiujn horojn kiel tempon de praktikado.
Petro ne faris tion kiel la profesoro.

                   En la unua frazo la vorto post “kiel” estas “tempon” kaj gxi rilatas al la rekta komplemento “horojn”; pro tio gxi estas ankaux en akuzativo.
En la dua frazo “la profesoro” rilatas al la subjekto “Petro”, pro tio gxi estas en nominativo.
Fakte ni havas duan mallongigitan frazon:
Ni sxatas tiujn horojn, kiel (ni sxatas) tempon de praktikado.
Petro ne faras tion kiel la profesoro (faras gxin).
Do, ni vidas, ke la vorto post “kiel” same estas aux subjekto, aux komplemento.
Similan kazon ni havas post la vortoj “krom” kaj “anstataux”. Ilia funkcia signifo sxanceligxas inter prepozicio kaj konjunkcio.Konsiderante ilin prepozicioj iuj auxtoroj ne metas post ilin akuzativan objekton. Sed tio ofte povas miskomprenigi la sencon:
Krom la instruiston ni vidis la duopon. (Ni vidis la instruiston kaj la duopon).
Krom la instruisto ni vidis la duopon. ( La instruisto kaj ni vidis la duopon).
Anstataux la filon, la patro renkontis la frauxlinon. (La patro ne renkontis la filon, sed la faruxlinon).
Anstataux la filo la patro renkontis la frauxlinon. (Ne la filo, sed la patro renkontis la frauxlinon).
En la supraj ekzemploj estas evidente kompreneble, ke sen akuzativo povus okazi grava miskompreno.

                   Post “anstataux” kaj “antaux ol” ofte staras infinitivo. Tio eblas, se plenumanto de la infinitiva ago estas la subjekto de la frazo (la plenumanto de la predikata ago), unuvorte – se estas ununura subjekto.
Ekz.: Anstataux mangi li kantis.
Anstataux enlitigxi la profesoro metis la stumpon en la liton.
Antaux ol kusxigxi li fumis.

                                                                  Violin Oljanov
/el “Ni lernu plu”/

Ekkonu nian landon kaj popolon

MONAHXEJO “SANKTA MARTIRO GEORGO IKONPENTRISTO”

                   La monahxejo estas parto de Atoso (duoninsulo en la limoj de Grekio), centro de reprezentantoj de orientaj eklezioj. Gxi situas je duonhora distanco de la maro. Ties fondigxo kaj evoluo estas nedisigeble ligita kun la historio de la bulgara sxtato, kun antauxsignoj, kun karaj por nia religio simboloj kaj unika kultura heredajxo. Hodiaux en la monahxejo krom  la pregxejoj “S-ta Martiro Georgo”, “S-ta Dipatrino” kaj “S-ta S-ta Cirilo kaj Metodio” trovigxas ankaux naux kapeloj. Estas konservitaj ankaux eroj de ka Dia kruco, relikvo kaj kruco de S-ta Georgo kaj aliaj valoraj objektoj. Dum la bizanca regado kaj precipe post la liberiga ribelo de la fratoj Asen kaj Petar en 1185 j. la monahxejo konservis sian bulgaran etnan karakteron. Post la disbato de la armeo de Teodoro Komnin oni aneksis la monahxejon kune kun la tuta Halkidika duoninsulo al la bulgaraj teritorioj.
La monahxejo estis vizitata kaj subtenata de la regxo Ivan Asen la Dua, Ivan Aleksandar  kaj lia filo Ivan Sxisxman. Al la prospero de la monahxejo grave kontribuis la vojevodo Stefano la Granda. Li faris novajn konstruajxojn kaj la modernan laux la tiamaj normoj havenon konatan pro sia observa turo, finkonstruita de la vojevodo Ivan Bogdan en la jaro 1517. Evidente la valahxmoldaviaj regantoj ludis gravan rolon por la subteno de la monahxejo kaj hodiaux en ties trezorejo estas konservitaj centoj da valoraj objektoj, kiujn gxi ricevis donace de ili. Malavaraj donacintoj estis ankaux la rusaj regxoj Ivan Grozni, Mihail Romanov, Aleksj Mihajlovicx, Fjodor Aleksievicx.
La monahxejon gxis nun vizitis 7000 bulgaroj, kiuj ankaux donacis al gxi monsumojn kaj valorajn objektojn. Apartan lokon okupas la monahxeja biblioteko, kiu konservas manuskriptojn de la 13-a jarcento. Laux la unua fidinda katalogo gxi posedas 189 manuskriptojn kaj malnovajn rusajn, serbajn, bulgarajn kaj rumanajn librojn. En la lastaj jaroj la bulgaraj antikvajxoj inkluzive tiujn en Atoso estas serioze esplorataj.

                                                        / el gazeto “Tria agxo”/

 

Interesajxoj

PRINCO HARRY ELSPEZIS MILOJN DA PAUXNDOJ POR CXAMPANO

                   Princo Harry /Hxari/, la malpli agxa filo de la brita tronheredanto princo Charles /Cxarlz/ , nur en dauxro de kvar horoj elspezis 10000 pundojn por cxampano. Dum festeno en nokta drinkejo kun siaj amikoj la princo acxetis cxampanon en kosto de 10000 pundoj. “Mi supozas, ke sur la mangxotablo estis cxirkaux 15 boteloj. Oni tamen devas konsideri preskaux la duonan kvanton de boteloj, kiujn li disdonis al hazardaj vizitantoj”, rakontis oficisto el la personaro. La regxa familio pli kaj pli maltrankviligxas pro tia senracia malsxparado de mono.

                                                        /el gazeto “Dobrugxanska tribuna”/

LA PLEJ LONGAJ STRATOJ

                   Western Avenue en Chicago kaj Yang Street en Toronto estas la plej longaj seninterrompaj stratoj en la mondo. La usona strato estas longa 39,43 kilometrojn kaj la kanada iom pli ol 53. Se al Western Avenue ni aldonos gxiajn dauxrigojn, la stratojn Dixi, Sibly kaj Dixmur, gxia longeco atingos 44,06 km.
La kanada Yang Street formale estas monda cxampiono de longeco kaj estas enskribita en la libro de la rekordoj “Guiness”. Oni komencis konstrui gxin ankoraux en la jaro 1790. Sub gxi estas konstruita la unua subtera fervojo /metroo/ en Kanado.
La strato,  kiu lauxdire havas plej multajn domnumerojn, estas la argentina “25-a de majo”. La numeroj de la domoj en tiu 30-kilometra bulvardo en Buenos Aires atingas 29000.

                                                        /gazeto “Nov glas”/

Humuro

LA NUNTEMPAJ INFANOJ SCIAS CXION

                   Iu frapas al la pordo. Malfermas gxin la sesjara nepino de avino Ana. Vidante la konatan najbarinon, kiu ofte gastas en la domo de la avino kaj tre sxatas babiladi, la malgranda petolulino ekkrias:
-Avinjo, sercxas vin “La granda busxo”, la kvartala klacxulino!

-  -  -

                   La familio de Petar kaj Plamen estas malricxa. Pro tio cxiuj familianoj dormas en komuna dormocxambro. La granda ligna lito estas duetagxa. Supre dormas la gepatroj, malsupre la filoj.
Estas noktomezo. De la supra etagxo oni auxdas grincadon kaj bruon. La nedormanta Plamen flustre diras:
- Panjo, pacxjo, atentu, pro unu infano vi povus mortigi du gxemelojn.
-  -  -
Stojan estas lernanto en oka klaso. Foje lia patro longe klarigas kaj konsilas lin kiel sin povas protekti de la sindromo de akirita imuna deficito. Fine, la filo ne eltenas kaj cxesigas la ardajn vortojn de sia patro tiel:
- Suficxe, pacxjo, pli bone ol vi mi scias pri la terura malsano (aidoso). En tiu cxi financa krizo vi ne konsilu min. Monon, monon donu al mi por acxti kondomon.

                                                        Elektis kaj tradukis R. Stojanova

 

Malgxoja sciigo

                   La 12-an de junio 2010 post longa malsanado en agxo de 59 jaroj forpasis nia samideano Pejcxo Dimov Stancxev el u. Razgrad.
Ekde sia esperantistigxo en la fino de la sepdekaj jaroj de la pasinta jarcento li aktive partoprenis la agadon de E-societo “D-ro Zamenhof” en Razgrad kaj de ANEB.
Ripozu en paco, kara samideano.

                                                        ANEB-anoj el Razgrad

 

Íŕ÷ŕëî